Zona Thần Kinh - Theo YHCT Hỏa Đái Sang

 **ZONA THẦN KINH – theo YHCT (Xà đơn, Hỏa đái sang, Tri thù sang)**

YHCT không gọi là

virus, mà gọi là **"thấp nhiệt độc"** và **"can hỏa"** bộc phát. Nguyên nhân sâu xa luôn là chính khí suy, tà khí thừa cơ.

 1. Nguyên nhân – cơ chế bệnh sinh

**a. Can đởm thấp nhiệt uẩn kết (80% ca cấp)**

- Ăn cay nóng, rượu bia, giận dữ → can uất hóa hỏa

- Hỏa hợp thấp sinh độc, đi theo kinh Can Đởm (hai bên sườn)

- Triệu chứng: mụn nước đỏ rực, đau như lửa đốt, miệng đắng, tiểu vàng

- Đây là "hỏa độc" – cấp tính

**b. Tỳ hư thấp thịnh hóa nhiệt**

- Ăn uống thất thường, lao lực → tỳ hư không vận hóa, thấp sinh

- Thấp lâu hóa nhiệt, ứ trệ kinh lạc

- Triệu chứng: mụn nước đục, chảy dịch, mệt mỏi

**c. Khí trệ huyết ứ (đau sau zona)**

- Bệnh lâu, độc tà làm tổn thương lạc mạch

- Huyết ứ không thông → "bất thông tắc thống"

- Triệu chứng: đau dai dẳng >1 tháng sau khi mụn lành

**d. Chính khí hư (người già, suy nhược)**

- Can thận âm hư, vệ khí kém → tà độc dễ xâm

- Triệu chứng: mụn ít nhưng đau nhiều, mệt, mất ngủ

 2. Tóm gọn theo Bát cương

- Cấp: **thực – nhiệt – biểu** (can đởm thấp nhiệt)

- Mạn: **hư – ứ – lý** (khí huyết hư, huyết ứ)

 3. Liên hệ tạng phủ

- **Can chủ sơ tiết**: giận dữ → hỏa bốc theo kinh đởm

- **Tỳ chủ vận hóa**: thấp sinh độc

- **Thận chủ thủy**: thận âm hư không chế được hỏa

Vì vậy YHCT trị zona không chỉ bôi ngoài, mà phải **thanh can tả hỏa, lợi thấp giải độc, hoạt huyết thông lạc**.

Bạn đang gặp nhiều ca zona ở người lớn tuổi tại Hải Hậu? Mình có thể soạn phác đồ "3 ngày giảm đau – 7 ngày khô mụn" bằng Long đởm tả can thang gia giảm, kèm châm cứu giảm đau sau zona để dùng ngay tại phòng khám.