Y Học Cổ Truyền: KINH MẠCH VÀ TÁC DỤNG ĐIỀU TRỊ

Kinh mạch là hệ thống cốt lõi để biện chứng và chọn huyệt. Nắm được kinh mạch thì không cần nhớ từng huyệt rời rạc, chỉ cần thấy đau theo đường kinh là biết phải lấy huyệt gì. Đây là phần đại cương quan trọng nhất trước khi vào công thức.

1. Đại cương hệ thống kinh lạc

Kinh lạc là hệ thống đường liên lạc trong cơ thể, gồm Kinh là đường chính đi sâu, Lạc là nhánh nhỏ đi nông tỏa ra khắp nơi.

Hệ thống gồm:

Trong châm cứu chúng ta dùng nhiều nhất là 12 kinh chính + Nhâm Đốc.

2. 12 Kinh Chính - Trục chính để điều trị

12 kinh đối xứng 2 bên, gồm 6 kinh âm thuộc tạng và 6 kinh dương thuộc phủ. Quy luật lưu chú khí huyết theo giờ:

Nhóm	Kinh	Tạng Phủ	Số huyệt	Giờ vượng	Đường đi tóm tắt	Tác dụng điều trị chính
Thủ Tam Âm	Phế LU	Phế	11	3-5h	Ngực -> ngón cái tay	Ho hen, da, mũi, họng, phù
	Tâm Bào PC	Tâm Bào	9	19-21h	Ngực -> ngón giữa	Tim, dạ dày, mất ngủ, nôn
	Tâm HT	Tâm	9	11-13h	Nách -> ngón út	Tim, mất ngủ, hồi hộp, lưỡi
Thủ Tam Dương	Đại Trường LI	Đại Trường	20	5-7h	Ngón trỏ -> mặt	Đầu mặt miệng, mũi, răng, sốt
	Tam Tiêu TE	Tam Tiêu	23	21-23h	Ngón áp út -> thái dương	Tai, thái dương, sốt, táo
	Tiểu Trường SI	Tiểu Trường	19	13-15h	Ngón út -> mặt	Gáy, vai, tai, sốt
Túc Tam Dương	Vị ST	Vị	45	7-9h	Mặt -> ngón 2 chân	Dạ dày, mặt, răng, bụng, sốt
	Đởm GB	Đởm	44	23-1h	Mắt -> ngón 4 chân	Mạn sườn, đầu, mắt, gân
	Bàng Quang BL	Bàng Quang	67	15-17h	Đầu -> ngón út chân	Lưng, gáy, lưng, tiểu tiện, da
Túc Tam Âm	Tỳ SP	Tỳ	21	9-11h	Ngón cái chân -> ngực	Tiêu hóa, khí hư, ứ huyết, phù
	Can LIV	Can	14	1-3h	Ngón cái chân -> ngực	Can, mắt, sinh dục, gân, đau
	Thận KI	Thận	27	17-19h	Gan chân -> ngực	Thận, lưng gối, tai, sinh dục, hen

3 quy luật bắt buộc nhớ:

Kinh mạch là bản đồ, huyệt là điểm trên bản đồ. Không thuộc bản đồ thì châm cả trăm kim cũng không trúng đích. Khi đã thuộc đường đi, bạn chỉ cần 5-8 kim đúng kinh là hiệu quả hơn 20 kim sai kinh.

KINH THỦ THÁI ÂM PHẾ

KINH THÁI ÂM PHẾ

Kinh Thủ Thái Âm Phế là kinh âm đầu tiên trong 12 kinh chính, là gốc của khí, chủ về hô hấp, bì mao và thủy đạo. Nắm được kinh Phế là nắm được các bệnh ho hen, họng, mũi, da và đau dọc mặt trước ngoài cánh tay.

1. Đại cương

2. Đường đi

A. Đường đi bên trong - trong cơ thể:

Khởi từ Trung Tiêu - vùng Trung Quản CV-12, xuống lạc với Đại Trường, vòng lên qua môn vị - Vị môn, xuyên qua cơ hoành, thuộc về Phế, từ Phế lên phân ra 2 nhánh: 1 nhánh lên họng, 1 nhánh đi ngang ra ngoài ngực dưới xương đòn.

B. Đường đi bên ngoài - đường chính ngoài da - đây là đường châm cứu:

Bắt đầu lộ ra ngoài tại Trung Phủ LU-1 ở hố dưới xương đòn, cách đường giữa ngực 6 thốn, khe sườn 1. Lên Vân Môn LU-2 ở hố dưới xương đòn, rãnh delta ngực. Từ đó xuống mặt trước ngoài cánh tay, qua Thiên Phủ LU-3 cách nếp nách 3 thốn, Hiệp Bạch LU-4 dưới Thiên Phủ 1 thốn, đến nếp khuỷu là Xích Trạch LU-5, xuống cẳng tay trước ngoài đến Khổng Tối LU-6 trên cổ tay 7 thốn, đến Liệt Khuyết LU-7 trên cổ tay 1.5 thốn, đến Kinh Cừ LU-8 trên nếp cổ tay 1 thốn, đến nếp cổ tay là Thái Uyên LU-9 chỗ động mạch quay, đến gò cái là Ngư Tế LU-10, ra đầu ngón cái phía quay là Thiếu Thương LU-11.

C. Nhánh phụ - Lạc mạch:

Từ Liệt Khuyết LU-7 tách ra đi ra mu tay nối với kinh Đại Trường tại Thương Dương LI-1 ở ngón trỏ. Vì vậy 2 kinh Phế - Đại Trường tạo thành một vòng kín.

D. Tiếp nối:
Tiếp nối với Thủ Dương Minh Đại Trường Kinh tại ngón trỏ.

3. Chức năng và chỉ định điều trị

A. Khi kinh Phế có bệnh - bệnh của đường kinh: Đau dọc đường kinh: đau ngực trước, đau mặt trước cánh tay, đau khuỷu, đau cổ tay, đau ngón cái, co quắp, tê bì ngón cái. Hay gặp viêm quanh khớp vai thể trước, hội chứng ống cổ tay phía quay.

B. Khi tạng Phế có bệnh - bệnh của tạng:

Chỉ định điều trị chung của kinh Phế: Tất cả bệnh hô hấp, bệnh mũi họng, bệnh da lông, bệnh đường kinh đi qua, bệnh sốt không ra mồ hôi.

4. 11 huyệt của kinh Phế - Vị trí, kỹ thuật, chỉ định

Huyệt	Vị trí và kỹ thuật an toàn	Phân loại đặc biệt	Chỉ định chính
LU-1 Trung Phủ	Dưới hố đòn, gian sườn 1, cách Nhâm 6 thốn. Châm xiên 0.5-0.8 thốn hướng ra ngoài, không châm thẳng sâu - tránh tràn khí màng phổi.	Mộ của Phế, giao hội Tỳ	Ho hen, đau ngực, đau vai, viêm phế quản. Huyệt chủ ho.
LU-2 Vân Môn	Hố dưới xương đòn, rãnh delta ngực. Châm xiên 0.5-0.8 thốn		Ho, đau ngực, đau vai không giơ lên được
LU-3 Thiên Phủ	Mặt trong bắp tay, dưới nếp nách 3 thốn, bờ ngoài cơ nhị đầu. Châm 0.5-1 thốn		Ho, chảy máu cam, đau mặt trong cánh tay
LU-4 Hiệp Bạch	Dưới Thiên Phủ 1 thốn. Châm 0.5-1 thốn		Ho, đau cánh tay
LU-5 Xích Trạch	Nếp khuỷu trong, bờ ngoài gân cơ nhị đầu. Châm 0.8-1.2 thốn	Hợp huyệt, thuộc Thủy, con của Phế - dùng tả Phế nhiệt	Ho hen cấp, sốt, viêm họng, ho ra máu, đau khuỷu, mẩn ngứa. Huyệt tả Phế nhiệt số 1
LU-6 Khổng Tối	Trên cổ tay 7 thốn, trên đường LU-5 đến LU-9. Châm 0.5-1 thốn	Khích huyệt - trị cấp	Ho ra máu cấp, hen cấp, đau họng mất tiếng cấp, đau cánh tay cấp, trĩ ra máu
LU-7 Liệt Khuyết	Trên nếp cổ tay 1.5 thốn, trên mỏm trâm quay. Châm 0.2-0.3 thốn xiên lên	Lạc huyệt, giao hội Nhâm mạch, Tứ tổng huyệt chủ vùng cổ gáy	Ho, đau cổ gáy, đau đầu, liệt mặt, méo miệng, cảm mạo, tiểu tiện không thông. Mở Nhâm mạch trị đờm
LU-8 Kinh Cừ	Trên nếp cổ tay 1 thốn, chỗ lõm động mạch quay. Châm 0.2-0.3 thốn tránh mạch	Kinh huyệt, thuộc Kim - bản huyệt của Phế	Ho hen, đau cổ tay, sốt không mồ hôi
LU-9 Thái Uyên	Nếp cổ tay trong, chỗ lõm động mạch quay. Châm 0.2-0.3 thốn tránh mạch	Nguyên huyệt, Du huyệt, Hội của Mạch, thuộc Thổ, mẹ của Phế - dùng bổ	Ho hư nhược, mạch yếu, đau cổ tay, bệnh mạch máu. Huyệt bổ Phế, bổ khí
LU-10 Ngư Tế	Giữa xương bàn 1, chỗ da trắng đỏ gan tay. Châm 0.5-0.8 thốn	Vinh huyệt, thuộc Hỏa	Ho, sốt, đau họng, khàn tiếng, đau gan tay
LU-11 Thiếu Thương	Đầu ngón cái phía quay, cách góc móng 0.1 thốn. Châm nông 0.1 thốn hoặc chích nặn máu	Tỉnh huyệt, thuộc Mộc	Cấp cứu sốt cao, hôn mê, viêm họng cấp, mất tiếng, chảy máu cam, ngất

5. Công thức điều trị thường dùng kinh Phế

1. Ho hen do phong hàn - ho nhiều đờm trắng loãng, sợ lạnh:

Phế Du BL-13, Phong Môn BL-12, Trung Phủ LU-1, Xích Trạch LU-5, Thái Uyên LU-9, Liệt Khuyết LU-7 + Hợp Cốc LI-4 mở Phế. Cứu ấm Phế Du, Đản Trung CV-17, châm tả.

2. Ho khan do Phế nhiệt - ho khan, họng khô, sốt:

Xích Trạch LU-5, Ngư Tế LU-10, Thiếu Thương LU-11 chích máu, Đại Chùy DU-14, Hợp Cốc LI-4. Không cứu.

3. Hen suyễn mạn do Phế Thận hư - hen lâu năm, hụt hơi, lưng gối mỏi:

Bổ: Thái Uyên LU-9, Phế Du BL-13, Thận Du BL-23, Túc Tam Lý ST-36, Khí Hải CV-6. Cứu Phế Du, Thận Du, Thái Uyên. Phế là mẹ của Thận nên phải bổ cả Thận.

4. Đau vai trước không giơ tay lên được theo kinh Phế:

Trung Phủ LU-1, Vân Môn LU-2, Thiên Phủ LU-3, Xích Trạch LU-5, Thái Uyên LU-9, phối Kiên Ngung LI-15.

5. Viêm họng mất tiếng cấp:

Khổng Tối LU-6 là chủ huyệt, phối Xích Trạch LU-5, Thiếu Thương LU-11 chích, Hợp Cốc LI-4, Thiên Đột CV-22.

6. Bệnh da ngứa, mề đay do phong hàn phạm Phế:

Xích Trạch LU-5, Khúc Trì LI-11, Huyết Hải SP-10, Cách Du BL-17 hội của huyết, Phế Du BL-13.

Chống chỉ định và an toàn:
Trung Phủ LU-1, Vân Môn LU-2 tuyệt đối không châm thẳng sâu quá 0.8 thốn ở người gầy - nguy cơ tràn khí màng phổi. Thái Uyên LU-9, Kinh Cừ LU-8 có động mạch quay - châm tránh mạch. Thiếu Thương LU-11 chỉ châm nông.

Mẹo nhớ lâm sàng: Phế hư bổ Thổ và bổ Nguyên - Thái Uyên LU-9 là Nguyên + thuộc Thổ là mẹ của Kim. Phế thực nhiệt tả Thủy - Xích Trạch LU-5 là Hợp thuộc Thủy là con. Ho cấp lấy Khích Khổng Tối, ho mạn lấy Du Mộ Trung Phủ + Phế Du.

KINH THỦ DƯƠNG MINH ĐẠI TRƯỜNG

Đây là sơ đồ Kinh Thủ Dương Minh Đại Trường 20 huyệt đi từ đầu ngón trỏ Thương Dương LI1 lên vai qua cổ ra cánh mũi Nghinh Hương LI20 như trong ảnh, là cặp biểu lý với kinh Phế.

1. Đại cương: Thuộc phủ Đại Trường, biểu lý với Phế, giờ vượng 5-7h sáng, thuộc Kim. Chủ về truyền tống, chủ tân dịch, liên quan da và mũi.

3. Chỉ định điều trị: Bệnh dọc đường kinh: đau vai ngoài, đau cánh tay ngoài, cứng cổ; Bệnh đầu mặt miệng: đau răng hàm dưới, viêm mũi, ngạt mũi, chảy máu cam, liệt mặt, đau họng; Bệnh phủ: táo bón, tiêu chảy, lỵ, sốt không ra mồ hôi; Bệnh da: mề đay, mụn trứng cá do Phế - Đại Trường nhiệt.

4. 20 huyệt - 6 huyệt hay dùng nhất phải thuộc:

Các huyệt còn lại LI2 Nhị Gian Vinh Thủy, LI3 Tam Gian Du Mộc, LI5 Dương Khê Kinh Hỏa, LI10 Thủ Tam Lý, LI12-14 vùng khuỷu vai trị đau tay vai, LI16 Cự Cốt, LI17 Thiên Đỉnh, LI18 Phù Đột trị ho mất tiếng, LI19 Hòa Liêu.

5. Công thức hay dùng:

KINH TÚC THÁI ÂM TỲ

Đây là bản tiếng Việt Kinh Túc Thái Âm Tỳ 21 huyệt từ SP1 Ẩn Bạch ở ngón cái chân lên đến SP21 Đại Bao ở ngực như trong ảnh, vẽ rõ đường đi mặt trong chân, bụng và ngực.

Đại cương: Thuộc tạng Tỳ, biểu lý với Vị, giờ vượng 9-11h sáng, hành Thổ, chủ vận hóa, chủ cơ nhục và thống huyết. Tỳ là gốc hậu thiên.

Đường đi:

Chỉ định điều trị: Bệnh Tỳ hư: ăn kém, đầy bụng, tiêu chảy, mệt mỏi, sa tạng; Bệnh thấp: phù, Tiểu ít, khí hư trắng; Bệnh huyết: băng lậu, rong kinh, chảy máu do Tỳ không thống huyết; Bệnh dọc đường kinh: đau trong khớp gối, đau háng, đau bụng.

21 huyệt trọng điểm:

Công thức hay dùng: Kiện Tỳ hóa thấp: SP3 Thái Bạch + SP9 Âm Lăng Tuyền + SP6 Tam Âm Giao + Túc Tam Lý ST36 + Trung Quản CV12; Đau bụng kinh hư hàn: SP6 + SP8 Địa Cơ + Quan Nguyên CV4 + cứu; Tiêu chảy Tỳ hư: SP3 + SP9 + Thiên Xu ST25 + Tỳ Du BL20 cứu.

KINH THỦ THIẾU ÂM TÂM

Bản này đã có sẵn bảng phân loại Ngũ Du - Nguyên - Lạc - Khích cho 9 huyệt Kinh Tâm theo đúng yêu cầu của bạn:

Bảng chi tiết 9 huyệt Kinh Tâm:

Huyệt	Ngũ Du	Nguyên - Lạc - Khích	Ngũ Hành	Công dụng chính
HT1 Cực Tuyền				Thanh nhiệt an thần, đau ngực, khó thở
HT2 Thanh Linh				Đau vai tay mặt trong
HT3 Thiếu Hải	Hợp		Thủy	Thanh tâm hỏa, an thần, đau khuỷu
HT4 Linh Đạo	Kinh		Kim	An thần, hỗ trợ giọng nói, hồi hộp
HT5 Thông Lý	Lạc	Lạc nối Tiểu Trường		Thông tâm khí, lợi lưỡi, nói lắp
HT6 Âm Khích	Khích	Khích		Dưỡng âm tâm, chỉ mồ hôi trộm, đau tim cấp
HT7 Thần Môn	Du	Nguyên, thuộc Thổ	Thổ	Trấn tâm an thần số 1, mất ngủ, hồi hộp
HT8 Thiếu Phủ	Vinh		Hỏa	Thanh tâm nhiệt, nóng lòng bàn tay
HT9 Thiếu Xung	Tỉnh		Mộc	Khai khiếu cấp cứu ngất, đau ngực

Quy luật: Tỉnh - Vinh - Du - Kinh - Hợp từ ngọn chi về khuỷu: HT9 Tỉnh Mộc → HT8 Vinh Hỏa → HT7 Du Thổ là Nguyên → HT4 Kinh Kim → HT3 Hợp Thủy.

Bạn muốn tôi gộp thêm đường đi bên trong từ Tâm xuống Tiểu Trường vào bản bảng này luôn để thành poster tổng hợp không?

KINH THỦ THÁI DƯƠNG TIỂU TRƯỜNG

Đây là bộ đầy đủ Kinh Thủ Thái Dương Tiểu Trường Kinh - SI1 đến SI19 bạn đang treo ở phòng thủ thuật:

1. Đại cương

2. Đường đi

Đường ngoài (vàng trên poster):
Từ SI1 Thiếu Trạch bờ ngoài ngón út → dọc bờ trụ bàn tay, cổ tay → mặt sau cẳng tay, khuỷu SI8 Tiểu Hải → mặt sau cánh tay → vòng qua vai SI9 Kiên Trinh → SI10 Nhu Du → SI11 Thiên Tông → SI12 Bỉnh Phong → lên cổ SI16 Thiên Song → SI17 Thiên Dung → mặt SI18 Quyền Liêu → kết thúc SI19 Thính Cung trước tai.

Đường trong (xanh đứt - phần bạn vừa yêu cầu thêm):
Từ vai tách 1 nhánh vào hố trên đòn → vào ngực lạc Tâm → qua cơ hoành, qua dạ dày → thuộc Tiểu Trường (phần ruột non trong bụng) → 1 nhánh lên mặt qua khóe mắt ngoài giao với Kinh Bàng Quang.

3. Chỉ định điều trị

4. Huyệt vị - Phân loại Ngũ Du Nguyên Lạc Khích

Huyệt	Tên Việt	Phân loại	Vị trí chính
SI1 Thiếu Trạch	Tỉnh - Mộc	Khai khiếu, thanh nhiệt, lợi sữa	Góc ngoài móng tay út 0.1 thốn
SI2 Tiền Cốc	Vinh - Hỏa	Thanh nhiệt, trị đau họng, mắt đỏ	Trước khớp bàn-ngón 5, chỗ lõm
SI3 Hậu Khê	Du - Nguyên - Thổ	Thông Đốc Mạch, trị lưng gáy cứng, động kinh	Sau khớp bàn-ngón 5, nếp gấp tay
SI4 Uyển Cốt	Nguyên	Đau cổ tay, đái tháo đường, vàng mắt	Bờ trụ cổ tay, trước xương đậu
SI5 Dương Cốc	Kinh - Kim	Đau cổ tay, ù tai, sốt	Giữa mỏm trâm trụ và xương tam giác
SI6 Dưỡng Lão	Khích	Khích huyệt, đau mắt, đau vai cấp	1 thốn trên Dương Cốc, kẽ xương trụ
SI7 Chi Chính	Lạc	Lạc nối Tâm, an thần, đau cẳng tay	5 thốn trên cổ tay, bờ trụ cẳng tay
SI8 Tiểu Hải	Hợp - Thủy	Đau khuỷu, động kinh, tai điếc	Giữa mỏm khuỷu và mỏm trên ròng rọc trong xương cánh tay
SI9 Kiên Trinh - SI11 Thiên Tông - SI19 Thính Cung	Vùng vai gáy mặt	Trị viêm quanh khớp vai, liệt mặt, ù tai

Công thức hay dùng:

KINH TÚC THÁI DƯƠNG BÀNG QUANG

Đây là poster A3 Kinh Bàng Quang Túc Thái Dương 67 huyệt BL1 Tình Minh đến BL67 Chí Âm, có cả 2 nhánh song song dọc lưng và bảng Bối Du huyệt trọng yếu như bạn thấy.

1 - Đường đi Kinh Bàng Quang

Đại cương: Kinh dương dài nhất cơ thể, 67 huyệt, biểu lý với Thận, hành Thủy, giờ vượng 15h-17h, chủ biểu tạng Bàng Quang, chủ cân, là kinh dương nhiều huyết ít khí.

Đường đi ngoài (như poster):
Khởi BL1 Tình Minh ở khóe mắt trong → lên trán giao nhau ở đỉnh đầu → xuống gáy chia 2 nhánh:

Đường trong: Từ đầu xuống gáy vào não, một nhánh vào Thận lạc Bàng Quang. Một nhánh từ lưng xuống thắt lưng lạc Thận.

2 - Chỉ định điều trị

Huyệt vị trọng điểm - Ngũ Du Nguyên Lạc

Huyệt	Phân loại	Ý nghĩa
BL1 Tình Minh	Giao 3 kinh Thái Dương	Sáng mắt
BL11 Đại Chử	Hội Xương, sao * trên poster	Đau cổ vai, ho
BL13 Phế Du, BL15 Tâm Du, BL18 Can Du, BL20 Tỳ Du, BL23 Thận Du	Bối Du của 12 tạng	Trị chính tạng đó
BL40 Ủy Trung	Hợp Thổ, Hạ hợp huyệt Bàng Quang	Yêu bối Ủy Trung cầu - đau lưng cấp cứu
BL58 Phi Dương	Lạc nối Thận
BL63 Kim Môn	Khích, Bát mạch Đới Mạch
BL64 Kinh Cốt	Nguyên
BL60 Côn Lôn	Kinh Hỏa	An thai, đau lưng, khó đẻ
BL65 Thúc Cốt	Du Mộc	Đau đầu đỉnh
BL66 Túc Thông Cốc	Vinh Thủy
BL67 Chí Âm	Tỉnh Kim	Xoay ngôi thai ngược, cứu

KINH TÚC THIẾU ÂM THẬN

Đã xong poster A3 Kinh Thận Túc Thiếu Âm 27 huyệt KI1 Dũng Tuyền đến KI27 Du Phủ cho bạn, có cả bảng Ngũ Du Nguyên Lạc Khích và lộ trình từ gan bàn chân lên ngực như bạn thấy.

1. Đường đi

Ngoài: Khởi KI1 Dũng Tuyền lòng bàn chân → bờ trong bàn chân → sau mắt cá trong → dọc mặt trong cẳng chân đùi → bụng dưới → lạc Thận - Bàng Quang (đường trong) → lên ngực 0.5 thốn cạnh đường giữa → KI27 Du Phủ dưới xương đòn.

Trong: Từ Thận lên Phế qua gan, qua lưỡi, nhánh từ Thận lên não.

2. Chỉ định điều trị

3. Huyệt vị - Ngũ Du & Đặc biệt

Huyệt	Phân loại	Ghi nhớ lâm sàng
KI1 Dũng Tuyền	Tỉnh Mộc	Cấp cứu hạ hỏa, mất ngủ, sốt cao, cứu ngất
KI2 Nhiên Cốc	Vinh Hỏa	Viêm họng, đái tháo đường âm hư
KI3 Thái Khê	Du Nguyên Thổ	Nguyên huyệt số 1 của Thận, bổ Thận âm dương, đau lưng
KI4 Đại Chung	Lạc nối Bàng Quang	Đau gót, táo bón
KI5 Thủy Tuyền	Khích	Đau bụng kinh, tiểu buốt
KI6 Chiếu Hải	Bát Mạch Âm Kiều + Nhâm	Mất ngủ, khô họng đêm, điều âm
KI7 Phục Lưu	Kinh Kim	Mồ hôi trộm, phù, trĩ
KI10 Âm	Cốc hợp thủy	Đau gối trong, di tinh KINH THỦ QUYẾT ÂM TÂM BÀO LẠC

Đã xong poster A3 Kinh Tâm Bào Lạc Thủ Quyết Âm 9 huyệt PC1 Thiên Trì đến PC9 Trung Xung cho bạn, có đủ bảng Ngũ Du Nguyên Lạc Khích PC3 Hợp Thủy, PC5 Kinh Kim, PC6 Lạc, PC7 Du Nguyên Thổ, PC8 Vinh Hỏa, PC9 Tỉnh Mộc như bạn thấy.

1. Đường đi:
Ngoài: Khởi ngực PC1 Thiên Trì khoang sườn 4 → lên nách → dọc mặt trong cánh tay → khuỷu PC3 Khúc Trạch → cẳng tay giữa → cổ tay PC7 Đại Lăng → lòng bàn tay PC8 Lao Cung → đầu ngón giữa PC9 Trung Xung.
Trong: Từ ngực vào Tâm Bào, xuống qua cơ hoành nối 3 tiêu: Thượng - Trung - Hạ tiêu.

2. Chỉ định:
Tâm Bào là vỏ bọc bảo vệ Tâm, nên trị:

3. Huyệt vị trọng điểm:

KINH THỦ THIẾU DƯƠNG TAM TIÊU

Đây là poster A3 Kinh Tam Tiêu Thủ Thiếu Dương 23 huyệt TE1 Quan Xung đến TE23 Ty Trúc Không cho bạn, có đủ bảng Ngũ Du Nguyên Lạc Khích và sơ đồ nhánh lên đầu tai như bạn thấy.

1. Đường đi:
Ngoài: Từ TE1 Quan Xung góc trụ móng ngón áp út → mu tay TE2 Dịch Môn → TE3 Trung Chử → cổ tay TE4 Dương Trì → cẳng tay sau TE5 Ngoại Quan → TE6 Chi Câu → khuỷu TE10 Thiên Tỉnh → vai TE14 Kiên Liêu → gáy TE16 Thiên Dũ → sau tai TE17 Ế Phong → TE20 Giác Tôn → TE23 Ty Trúc Không đầu lông mày.
Trong: Từ ngực vào Tâm Bào lạc Tam Tiêu, nhánh lên cổ họng, nhánh xuống Thượng-Trung-Hạ tiêu phân bố khí hóa.

2. Chỉ định:

3. Huyệt vị trọng điểm:

Huyệt	Phân loại	Dùng chính
TE1 Quan Xung	Tỉnh Kim	Sốt cao, ngất, đau họng
TE2 Dịch Môn	Vinh Thủy	Viêm họng, điếc
TE3 Trung Chử	Du Mộc + Nguyên	Đau đầu, điếc, nguyên huyệt Tam Tiêu
TE5 Ngoại Quan	Lạc + Bát Mạch Dương Duy	Vua trị ngoại cảm, đau nửa đầu, cổ gáy, liệt
TE6 Chi Câu	Kinh Hỏa	Táo bón, hông sườn đau
TE7 Hội Tông	Khích	Đau cấp tay
TE10 Thiên Tỉnh	Hợp Thổ	Đau khuỷu, hạch cổ

KINH TÚC THIẾU DƯƠNG ĐỞM

Đây là poster A3 Kinh Đởm Túc Thiếu Dương 44 huyệt GB1 Đồng Tử Liêu đến GB44 Túc Khiếu Âm cho bạn, có đủ bảng Ngũ Du Nguyên Lạc Khích và 6 huyệt trọng điểm GB20 Phong Trì, GB21 Kiên Tỉnh, GB30 Hoàn Khiêu, GB34 Dương Lăng Tuyền như bạn thấy.

1. Đường đi: Khởi GB1 khóe mắt ngoài → lên trán xuống gáy → vai → hông sườn → mặt ngoài đùi cẳng chân → trước mắt cá ngoài → GB44 góc ngoài móng ngón 4. Đường trong vào Đởm → Can → qua tim.

2. Chỉ định:

3. Huyệt vị trọng điểm:

Huyệt	Phân loại	Công năng
GB44 Túc Khiếu Âm	Tỉnh Mộc	Tỉnh huyệt, trị đau đầu, mất ngủ
GB43 Hiệp Khê	Vinh Hỏa	Sốt, đau mắt
GB41 Túc Lâm Khấp	Du Thổ + Bát Mạch Đới Mạch	Đau vú, viêm tuyến vú, đau hông sườn
GB38 Dương Phụ	Kinh Kim	Đau gối, co rút
GB34 Dương Lăng Tuyền	Hợp Thổ + Hội Cân	Vua trị gân, đau khớp, viêm túi mật
GB40 Khâu Khư	Nguyên	Nguyên huyệt Đởm
GB37 Quang Minh	Lạc nối Can	Sáng mắt
GB36 Ngoại Khâu	Khích	Đau cấp

KINH TÚC QUYẾT ÂM CAN

Đây là poster A3 Kinh Can Túc Quyết Âm 14 huyệt LV1 Đại Đôn đến LV14 Kỳ Môn cho bạn, có đủ bảng Ngũ Du Nguyên Lạc Khích và 4 huyệt trọng điểm LV3 Thái Xung, LV8 Khúc Tuyền, LV13 Chương Môn, LV14 Kỳ Môn như bạn thấy.

1. Đường đi: Khởi LV1 Đại Đôn góc trong móng ngón cái → mu chân LV2 Hành Gian → LV3 Thái Xung → mắt cá trong LV4 Trung Phong → mặt trong cẳng chân LV5 Lệ Câu → LV6 Trung Đô → gối trong LV8 Khúc Tuyền → đùi trong → bẹn LV12 Cấp Mạch → bụng dưới → vòng quanh bộ phận sinh dục → bụng → ngực sườn → LV14 Kỳ Môn đầu xương sườn 6. Đường trong từ Can vào Đởm, qua cơ hoành lên Phế, lên họng, lên mắt, lên đỉnh đầu.

2. Chỉ định:

3. Huyệt vị:

Huyệt	Phân loại	Tác dụng
LV1 Đại Đôn	Tỉnh Mộc	Tỉnh huyệt cứu ngất, băng huyết
LV2 Hành Gian	Vinh Hỏa	Hạ Can hỏa, đau mắt đỏ
LV3 Thái Xung	Du Thổ + Nguyên	Nguyên huyệt số 1 của Can, bình Can tức phong, an thần, hạ huyết áp
LV4 Trung Phong	Kinh Kim	Tiểu khó, đau hạ sườn
LV8 Khúc Tuyền	Hợp Thủy	Lợi tiểu, đau gối, kinh nguyệt
LV5 Lệ Câu	Lạc nối Đởm	Đau hạ sườn
LV6 Trung Đô	Khích	Đau cấp bụng dưới, băng lậu
LV13 Chương Môn	Mộ Tỳ, Hội Tạng	Sơ Can kiện Tỳ
LV14 Kỳ Môn	Mộ Can	Sơ Can lý khí, giảm đau ngực sườn

NHÂM MẠCH

Đây là poster A3 Nhâm Mạch 24 huyệt CV1 Hội Âm đến CV24 Thừa Tương cho bạn, có đủ vị trí và tác dụng chính từng huyệt như bạn thấy, làm đồng bộ với bộ Đởm - Can vừa rồi.

1. Đường đi: Khởi tử bào (tử cung ở nữ, tinh thất ở nam) → ra CV1 Hội Âm tầng sinh môn → dọc đường giữa bụng ngực → CV22 Thiên Đột hõm ức → CV23 Liêm Tuyền yết hầu → CV24 Thừa Tương môi dưới → vòng quanh môi chia 2 nhánh lên dưới mắt. Nhánh từ CV1 đi ra sau nối Đốc Mạch.

2. Chỉ định: Nhâm là Bể Âm, Hội 3 âm ở chân (Can Tỳ Thận) và Âm Duy:

3. Huyệt vị trọng điểm:

Huyệt	Ý nghĩa
CV1 Hội Âm	Hội Âm Dương Kiểu + Nhâm Đốc Xung, hồi dương cấp cứu
CV3 Trung Cực	Mộ Bàng Quang, điều Bàng Quang tử cung
CV4 Quan Nguyên	Mộ Tiểu Trường, Hội Tiểu Trường + Tam Tiêu, Nguyên Khí
CV6 Khí Hải	Bể Khí, đại bổ nguyên khí
CV8 Thần Khuyết	Mộ Thần, cấm châm chỉ cứu
CV12 Trung Quản	Mộ Vị, Hội Phủ, trị mọi bệnh Vị
CV17 Đản Trung	Mộ Tâm Bào, Hội Khí, trị ngực sườn
CV22 Thiên Đột	Trị ho suyễn, họng

MẠCH ĐỐC

Đây là poster A3 Đốc Mạch 28 huyệt GV1 Trường Cường đến GV28 Ngân Giao cho đủ cặp Nhâm - Đốc rồi đây, có đủ bảng phân loại theo 6 vùng Cùng - Thắt lưng - Ngực Lưng - Đầu Mặt và 4 huyệt chính GV4 Mệnh Môn, GV14 Đại Chùy, GV20 Bách Hội, GV26 Thủy Câu như bạn thấy.

1. Đường đi: Khởi bào trung → ra GV1 Trường Cường đáy chậu → lên giữa cột sống → GV4 Mệnh Môn giữa L2-L3 → GV14 Đại Chùy C7-T1 → GV16 Phong Phủ gáy → GV20 Bách Hội đỉnh đầu → trán GV24 Thần Đình → mũi GV25 Tố Liêu → GV26 Thủy Câu nhân trung → GV28 Ngân Giao trong môi trên. Nhánh trong vào Não, Thận, Tâm.

2. Chỉ định:

3. Huyệt vị trọng điểm:

Huyệt	Ý nghĩa
GV4 Mệnh Môn	Bổ Thận Dương, cứu suyễn Thận
GV14 Đại Chùy	Hội 6 Dương, trị sốt cao, cứng gáy
GV20 Bách Hội	Hội Dương + Đốc, thăng khí, an thần, trĩ sa
GV26 Thủy Câu	Cấp cứu ngất, hồi tỉnh